Claude gaat zijn tekst watermerken. Dat bewijst iets anders dan je denkt.

Overdag werk ik aan digitale identiteit en aan de vraag hoe je online kunt vertrouwen dat iets echt is. ’s Avonds schrijf ik hier stukken die met Claude tot stand komen, met beelden die uit een model op mijn eigen laptop rollen. Sinds gisteren lopen die twee dingen door elkaar heen, want Anthropic gaat markeren wat Claude produceert.

De regeling is niet ingewikkeld. Wat eronder zit wel, want zo’n merk beantwoordt een andere vraag dan de vraag die de meeste mensen stellen.

Wat er is aangekondigd

Anthropic heeft de Article 50(2) Code of Practice van de EU AI Act getekend, de gedragscode over transparantie van AI-gegenereerde inhoud, en beschrijft in een supportartikel hoe het die belofte invult. Twee technieken, naast elkaar.

De eerste is een onzichtbaar watermerk in gegenereerde tekst. Dat zit niet in de app maar in het model, dus het maakt niet uit via welk product de tekst binnenkomt. Anthropic schrijft dat het merk de betekenis, kwaliteit en leesbaarheid niet verandert, dat het meereist als je de tekst kopieert en plakt, en dat het “sommige bewerkingen” kan overleven. Hoe het werkt stond er aanvankelijk niet bij; drie dagen later verscheen er een FAQ waarin Anthropic de methode wel noemt, en die staat verderop in dit stuk.

De tweede is ondertekende herkomstmetadata op bestanden. Genereert Claude een .svg, .png of .jpg, dan hangt daar metadata aan volgens de C2PA-standaard, de open standaard die ook Adobe, Microsoft en Google gebruiken. Die handtekening laat zien dat het bestand door Claude is gegaan en of er daarna aan gerommeld is.

Het bereik is breed: de API, Claude zelf, Claude Code, Cowork en Tag, plus modellen die je via AWS, Google Cloud of Microsoft Foundry aanroept. Bij die cloudpartners geldt het tekstwatermerk wel en de ondertekende metadata mogelijk niet, want dat hangt af van wat het platform ondersteunt. En het geldt overal waar Claude wordt aangeboden, niet alleen in de EU. Waarom, staat inmiddels in de FAQ: er is nog geen duurzame manier om de markering per regio aan of uit te zetten. Een Europese regel die de rest van de wereld meekrijgt omdat de techniek geen grens kent.

De datum waar het op vastzit

Hier wordt het interessanter dan de aankondiging doet vermoeden. De belofte luidt: modellen die op of ná 2 augustus 2026 worden gelanceerd, dragen het merk vanaf dag één. Voor modellen van vóór die datum geldt een overgangsperiode uit de wet, en Anthropic zegt daaraan te werken.

Kijk dan even naar de lanceerdata. Sonnet 5 kwam op 30 juni, Opus 5 op 24 juli, Fable 5 werd op 1 juli opnieuw uitgerold. Op de newsroom van Anthropic staat sinds 2 augustus geen nieuw model. Er is dus op dit moment geen enkel Claude-model dat onder de eerste belofte valt, en draagt alles wat je vandaag gebruikt nog geen merk. Dat was eerst mijn eigen conclusie uit die data; in de FAQ van 14 augustus schrijft Anthropic het zelf, in de openingszin: toekomstige Claude-modellen gaan tekst met een watermerk genereren. Over oudere modellen zegt diezelfde tekst dat het merk daar “over the coming months” bij komt.

Dat is geen betrapping, het is precies wat de overgangsperiode is. Maar het verandert wel hoe je de aankondiging leest. Dit is een toezegging over de volgende generatie, niet een schakelaar die gisteren is omgezet.

Wat er wél op een datum vastzit is de handhaving. Artikel 50 van de AI Act geldt sinds 2 augustus 2026, en artikel 99 zet daar boetes onder van maximaal vijftien miljoen euro of drie procent van de wereldwijde jaaromzet, het hoogste van die twee. Dat is de reden dat dit er nu ligt.

Wat een merk wel en niet zegt

Anthropic is opvallend eerlijk over de grenzen, en die alinea is het beste deel van het hele artikel. Twee dingen staan er, allebei de moeite waard.

Een gevonden merk bewijst niet dat Claude de auteur is. Mensen laten Claude nakijken, vertalen, samenvatten en converteren. De uitvoer draagt dan een merk terwijl het idee, de tekst of de data ergens anders vandaan komt. En na afloop kan er van alles mee gebeurd zijn.

Een ontbrekend merk bewijst evenmin dat er geen AI aan te pas kwam. Het kan een ouder model zijn, de tekst kan flink herschreven zijn, de passage kan te kort zijn voor een betrouwbaar signaal, of de metadata is gesneuveld bij een screenshot of een formaatconversie.

En er is een derde beperking, die pas in de FAQ opduikt en die het meest tegen de intuïtie in gaat: het merk is dunner naarmate je tekst feitelijker is. Het merk leeft van keuzes die er niet toe doen, van de plek waar “bewolkt” en “grijs” allebei kunnen. Bij “Newtons bekendste werk heet Principia…” is er maar één juist vervolg, dus valt er niets te sturen en blijft er geen signaal achter. Hoe strakker, korter en feitendichter een passage is, hoe zwakker het merk. Een losse anekdote van vijfhonderd woorden is beter te herkennen dan een gecontroleerd nieuwsbericht van tweehonderd.

Zet die drie naast elkaar en je houdt iets over dat kleiner is dan het woord “herkomst” suggereert. Het merk beantwoordt de vraag: is deze tekst door een machine van dit merk gegaan? Het beantwoordt niet de vraag die mensen eigenlijk stellen: wie heeft dit bedacht, en heeft iemand het gecontroleerd voordat het de deur uit ging. Dat is dezelfde grens die ik in mijn dagwerk telkens tegenkom. Een verifieerbaar attribuut zegt iets over de uitgever van dat attribuut, niet over de waarheid erachter.

Hoe het merk werkt

Op 14 augustus publiceerde Anthropic een FAQ waarin de mechaniek wel staat. Het is een variant van SynthID-Text, de aanpak die Google DeepMind in 2024 in Nature beschreef, uit een familie die teruggaat op een voorstel van Scott Aaronson uit 2022.

Het principe is eenvoudiger dan het klinkt. Een model kiest woord voor woord, en bij veel van die keuzes maakt het voor de lezer niet uit welke kandidaat wint. Na “het weer was koud en” kan zowel “bewolkt” als “grijs”, en normaal beslist een willekeurig getal dat. Watermerken vervangt alleen de bron van die willekeur: in plaats van een willekeurig getal bepalen een sleutel en de voorafgaande woorden welke kandidaat het wordt. De keuzes blijven willekeurig ogen, maar wie de sleutel heeft kan nakijken of de reeks past bij wat die sleutel zou opleveren, en daar een kans aan hangen.

Er wordt dus niets aan de tekst toegevoegd. Geen verborgen tekens, geen extra tokens, geen hogere prijs en een verwaarloosbaar effect op de snelheid. En er zit geen gebruikersinformatie in: niet in het merk en niet in de sleutel, dus een merk valt niet te herleiden tot een persoon, een organisatie of een gesprek.

Over de kwaliteit zegt Anthropic dat interne tests geen verschil laten zien in inhoud, creativiteit of leesbaarheid. Dat leunt op het SynthID-onderzoek zelf, waarin een deel van het Gemini-verkeer met watermerk werd bediend zonder statistisch verschil in duimpjes, plus een blindvergelijking waarin beoordelaars gemarkeerde en ongemarkeerde antwoorden naast elkaar zagen. Het is onderzoek van de partij die de techniek maakte, en dat is precies één stap beter dan een belofte.

Twee dingen die nog steeds alleen uit de thread van Thariq (@trq212, Claude Code bij Anthropic) komen, en niet uit de documentatie. Het model weet zelf niets van het merk, dus je kunt Claude niet vragen het te bevestigen of weg te laten. En het duidelijkste voorbeeld voor deze doelgroep is van hem: je kunt straks nakijken of een pull request door Claude Code is geschreven. Dat volgt uit “alle gegenereerde tekst”, maar die zin lees je pas goed als er een pull request naast ligt.

De detectie-API staat inmiddels wel in de officiële tekst: “We will soon be offering a watermark detection API”, details nog in de maak. Voor bestanden komt er een eigen C2PA-checker waar je een bestand in kunt slepen. Geen van beide heeft een datum.

Over omzeilen is de FAQ kort en eerlijk. Licht redigeren haalt het merk waarschijnlijk niet weg, alles herschrijven wel, en dan is het de vraag of je de tekst nog AI-gegenereerd kunt noemen.

Wat dit voor deze site betekent

Concreet, want ik zit precies op de breuklijn.

De tekst van dit artikel komt met Claude tot stand. Zodra ik op een model zit dat markeert, draagt wat hier staat dus een watermerk, ook al heb ik elke alinea zelf gestuurd, de bronnen zelf gelezen en de helft weggegooid. Dat merk zegt niets over die redactie.

De beelden zijn het spiegelbeeld. De covers hier komen uit een Bonsai-model dat op mijn eigen laptop draait, buiten elke cloud om, iets waar ik eerder over schreef. Die bestanden krijgen geen C2PA-handtekening, want ze zijn niet door Claude gegaan. Volledig door een machine gemaakt, en toch ongemarkeerd.

Dus op één pagina staat straks gemarkeerde tekst die ik zelf heb geredigeerd naast een ongemarkeerd beeld dat volledig door een model is bedacht. Wie het merk als AI-detector leest, leest die pagina precies verkeerd om.

Ik ga daarom niets veranderen aan hoe ik werk, en wel iets aan wat ik erover zeg. Onderaan de stukken hier staat al een factcheck-alinea met wat ik heb geverifieerd en wat niet. Dat is de vorm van transparantie waar ik wat aan heb, want die gaat over mijn werk en niet over mijn gereedschap. Het merk komt daar straks bovenop, en dat is prima, zolang niemand denkt dat het hetzelfde meet.

De kanttekening

De standaard verschuift van bekennen naar detecteren. Tot nu toe was openheid over AI-gebruik iets wat je zelf opschreef. Straks zit het in het materiaal, ongeacht wat je erbij zegt. Dat is winst tegen mensen die liegen, en het is een verlies aan nuance voor iedereen die eerlijk was: het verschil tussen “AI schreef dit” en “AI hielp mij dit schrijven” is precies het verschil dat een watermerk niet kan maken.

De verantwoordelijkheid landt bij de lezer van het merk, niet bij de maker ervan. Anthropic zegt netjes dat een merk geen bewijs van auteurschap is. Maar de partij die er straks een beslissing op baseert, een docent, een redactie, een opdrachtgever, leest een uitslag en niet die disclaimer. Wie zo’n detector inzet, moet zelf de nuance leveren die het signaal niet heeft. Reken erop dat dat lang niet altijd gebeurt.

Wat er wegstroomt is de vraag of iemand het gecontroleerd heeft. Een merk is goedkoop te meten en klinkt objectief, dus het verdringt de duurdere vraag: klopt dit, en wie stond ervoor in. Ik zie dat gevaar het duidelijkst bij mijn eigen beelden, die volledig door een model zijn gemaakt en ongemarkeerd blijven. Een systeem dat op merken vertrouwt, keurt die zonder blikken goed en zet een vraagteken bij een tekst die ik regel voor regel heb nagelopen.

Veelgestelde vragen

Kan ik zelf zien of een tekst een Claude-watermerk draagt?

Nu nog niet. Anthropic schrijft in de FAQ van 14 augustus dat er binnenkort een detectie-API komt en dat de invulling daarvan nog wordt uitgewerkt. Voor bestanden komt er een eigen C2PA-checker. Er hangt aan geen van beide een datum, dus reken op een belofte en nog niet op gereedschap. Zonder de sleutel van Anthropic kan niemand anders het merk uitlezen.

Zit het watermerk ook in code die Claude Code schrijft?

Volgens het supportartikel geldt het voor alle gegenereerde tekst, en code valt daaronder. Een medewerker van Anthropic noemt als voorbeeld dat je kunt nakijken of een pull request door Claude Code is gemaakt. Voor teams die met een agent werken is dat het concreetste gevolg van deze aankondiging.

Kost een watermerk mij extra tokens of geld?

Nee. Er komen geen tekens of tokens bij, want er wordt niets aan de tekst toegevoegd; alleen de manier waarop het model tussen gelijkwaardige woorden kiest verandert. De prijs per token blijft dus gelijk en het effect op de snelheid is volgens Anthropic verwaarloosbaar.

Zitten er verborgen tekens in de tekst?

Nee. Dat is de hardnekkigste misvatting over dit onderwerp, waarschijnlijk omdat er tools bestaan die onzichtbare unicode in tekst plakken. Zo werkt dit niet. Het merk zit in welke woorden er gekozen zijn, niet in iets wat ertussen is gezet, dus je kunt het niet strippen door de tekst in een kale editor te plakken of over te typen.

Kan iemand aan het merk zien dat ik het was?

Nee. Er zit geen informatie over de gebruiker, de organisatie of het gesprek in het merk of in de sleutel. Wie detecteert, krijgt een kans dat Claude erbij betrokken was, en verder niets.

Geldt dit alleen in Europa?

Nee. De aanleiding is Europees, maar de markering geldt overal waar Claude wordt aangeboden. Bouw je zelf een product op Claude, dan moet je overigens zelf beoordelen wat artikel 50 van jouw dienst vraagt; Anthropic doet die beoordeling niet voor je.

Betekent een watermerk dat mijn tekst naar Anthropic wordt teruggestuurd?

Nee. Het merk zit in de uitvoer zelf, niet in een verbinding. Detectie is een aparte handeling die iemand achteraf uitvoert op het materiaal dat hij al heeft.

Overleeft C2PA-metadata mijn CMS?

Meestal niet. Metadata sneuvelt bij een screenshot, bij hersaven en bij formaatconversie, en veel systemen doen dat laatste standaard bij het uploaden van een beeld. Bouw dus geen werkwijze die erop leunt dat de handtekening aan de andere kant nog bestaat.

Bronnen

• Anthropic, “How Claude marks AI-generated content”, supportartikel, geraadpleegd 11 augustus 2026 — support.claude.com
• Anthropic, “How Claude’s text watermark works”, FAQ, 14 augustus 2026 — anthropic.com
• S. Dathathri e.a., “Scalable watermarking for identifying large language model outputs” (SynthID-Text), Nature, oktober 2024 — nature.com
• EU AI Act, artikel 50 (transparantieverplichtingen) en artikel 99 (boetes), van toepassing sinds 2 augustus 2026 — artificialintelligenceact.eu/article/50
• Anthropic newsroom, voor de lanceerdata van Sonnet 5, Opus 5 en Fable 5 — anthropic.com/news
• Thariq (@trq212), Claude Code bij Anthropic, thread op X over de aankondiging, 11 augustus 2026 — x.com/trq212

Gecontroleerd op 11 augustus 2026, bijgewerkt op 14 augustus 2026. Het bereik en de beperkingen komen letterlijk uit het supportartikel van Anthropic; de mechaniek, de kosten, de privacyvraag en de detectie-API uit de FAQ van 14 augustus. Beide zijn primaire bronnen en ik heb ze zelf gelezen. Het boetebedrag komt uit artikel 99 van de AI Act, dat ik via een samenvatting heb geverifieerd en niet in de verordeningstekst zelf heb nageslagen. Dat er nu nog geen Claude-model onder de eerste belofte valt was eerst mijn eigen conclusie uit de lanceerdata; Anthropic bevestigt het inmiddels met “future Claude models”. Dat het watermerk de kwaliteit niet raakt en dat lichte bewerking het niet weghaalt, zegt Anthropic zelf, deels leunend op onderzoek van Google DeepMind naar de techniek die het overneemt. Het Nature-paper is gepubliceerd en peer-reviewed, maar hoe robuust Anthropics eigen implementatie is, is door niemand buiten die keten getoetst; er is geen detectiegereedschap waarmee ik het zelf kon nameten. Dat het model zelf niets van het merk weet en het voorbeeld met de pull request komen uit een thread van een Anthropic-medewerker die ik zelf gelezen heb, en niet uit de documentatie.