Je wijnkast als databestand: wat moet vanavond open?

In deel 1 zette je je smaak in een projectprofiel. Dat lost de vraag op wat je moet kopen. Er is een tweede vraag die veel mensen duurder komt te staan: wat ligt er al, en wat drink je te laat op?

Flessen die vergeten worden in een kast zijn de stilste manier om geld weg te gooien. Niet omdat wijn per se bederft, maar omdat het venster waarin een fles op zijn best is een keer dichtgaat.

De klus

Ik wilde één plek waar staat wat er ligt, in een vorm die een model kan lezen. Geen app met een abonnement, geen scanner. Een tekstbestand, want dat overleeft elke tool.

Twaalf regels is genoeg om te beginnen. De kunst zit in welke kolommen je kiest.

Mijn echte prompt

Eerst het bestand. Een CSV met zes kolommen, meer heb je niet nodig:

naam,producent,jaar,type,gekocht_voor,drinkvenster_notitie
Classic Brut,Domein Holset,2022,mousserend,24,gekocht bij domein
Assyrtiko,Artemis Karamolegos,2023,wit,18,volgens maker beter na 2 jaar
Brunello,La Fortuna,2021,rood,45,proefde nog gesloten

Die laatste kolom is de belangrijkste en meteen degene die iedereen leeg laat. Zet erin wat je zelf hebt waargenomen of gehoord, in je eigen woorden. Dat is de informatie die geen enkele database heeft.

Dan de prompt, met het bestand erbij in het project:

Dit is mijn wijnkast. Gebruik mijn smaakprofiel uit de instructies.

Ik eet vanavond [gerecht] met [aantal] mensen.
Welke fles uit deze lijst open ik, en waarom die?
Noem de serveertemperatuur.
Zeg er ook bij welke fles ik juist moet laten liggen en tot wanneer.
Weet je het drinkvenster van een wijn niet, zeg dat dan in plaats van te gokken.

De laatste regel is dezelfde harde regel uit deel 1, en hier verdient hij zich het snelst terug. Drinkvensters zijn precies het soort feit dat een model met veel overtuiging verzint.

Ontleed

Het overdraagbare patroon heeft niets met wijn te maken: geef het model een lijst van wat je al hebt, niet alleen een vraag over wat je wil.

Dat verandert het soort antwoord. Zonder lijst krijg je een advies uit de algemene voorraad van het internet. Met lijst krijg je een keuze uit jouw werkelijkheid, en dat is een keuze die je ook echt kunt uitvoeren.

Dit werkt hetzelfde voor je boekenplank, je gereedschap, je voorraadkast en je muziekverzameling. Drie dingen maken zo’n lijst bruikbaar:

Weinig kolommen. Zes is genoeg. Elke kolom die je erbij verzint is een kolom die je niet gaat bijhouden.

Een kolom voor je eigen waarneming. Het model kent de feiten wel ongeveer. Wat het niet kent is dat jij die fles vorig jaar gesloten vond.

Platte tekst. CSV of markdown, geen exportformaat van een app. Je moet het over vijf jaar nog kunnen openen.

Waar het meteen bruikbaar wordt, is bij de omgekeerde vraag. Niet “wat drink ik vanavond” maar “wat staat er te lang”. Vraag het model welke drie flessen uit de lijst het eerst aan de beurt zijn en waarom, en je krijgt een volgorde in plaats van een advies. Dat is precies het lijstje dat je zelf nooit maakt, want je pakt altijd de fles die vooraan ligt.

Wat brak

Twee dingen die je vrijwel zeker tegenkomt.

Het model gaat rekenen met drinkvensters die het niet heeft. Vraag je naar een wijn die het niet kent, dan komt er een venster van vijf jaar uit dat nergens op steunt. Daar is die laatste promptregel voor, en zelfs dan moet je erop letten.

En het adviseert naar de duurste fles. Vraag om iets voor een gewone avond en het pakt de Brunello, want dat is de wijn met de meeste woorden eromheen. Zet er daarom bij wat de gelegenheid is en wat je bereid bent open te trekken.

Ethiek-noot

Een wijnkastlijst zegt meer over je dan je denkt. Wat je koopt, wat je uitgeeft, hoe hard het gaat. Dat is precies het soort profiel waar verzekeraars en adverteerders om zouden geven.

Houd de lijst daarom lokaal als hoofdbestand en beslis per keer wat je meestuurt. Voor de vraag wat je vanavond opent heeft een model de aankoopprijs niet nodig. Die kolom kun je weglaten in wat je plakt.

De tweede afweging is banaler maar kost echt geld: een model dat suggereert is een model dat je aan het kopen zet. Deze prompt is bewust andersom gebouwd. Hij kiest uit wat je hebt.

Pak het zelf

Dit is mijn [voorraad / kast / plank] als lijst.

[plak de CSV]

Kolommen: naam, herkomst, jaar, type, [eigen kolom], eigen waarneming.

Vraag: ik heb [situatie] en wil [doel].
Kies één ding uit deze lijst en leg uit waarom dat.
Zeg er ook bij wat ik juist moet bewaren en tot wanneer.
Weet je iets niet zeker, zeg dat dan in plaats van te gokken.

Startoefening: schrijf twaalf regels op van wat er nu in je kast ligt. Niet compleet maken, dat is de valkuil. Twaalf is genoeg om vanavond een betere fles open te trekken dan je anders had gedaan.

Wat er daarna in het glas gebeurt is een ander vak. Daarover schrijf ik op VinoVonk.