Op een proefavond wordt het meeste gezegd bij de tweede en de derde fles, en tegen de zesde is het beste commentaar allang verdampt. Wie meeschrijft, proeft niet. Wie proeft, schrijft niet mee. Dat is al zolang zo dat niemand het nog als probleem ziet.
Een telefoon die opneemt lost het op, en het brengt meteen de enige echte kwestie in dit hele stuk mee: je neemt andere mensen op.
Wat je wilt
Eén opname van de avond, en de volgende ochtend een document met per fles wat erover gezegd is, wie wat vond, en welke fles het gesprek won. Geen samenvatting van de avond, want die is nutteloos. Een verslag per fles.
De prompt
Dit is de opname van een proefavond met zes wijnen.
Verdeel het transcript in zes stukken, één per fles. Ik noem elke fles hardop
met het volgnummer voordat we beginnen, gebruik dat als markering.
Per fles: schrijf op wat er letterlijk gezegd is aan smaakindrukken.
Gebruik de woorden van de sprekers en voeg geen enkele descriptor toe.
Noteer meningen die tegen elkaar in gaan als twee losse regels, niet als
gemiddelde.
Noem sprekers met een letter, geen namen.
Zet aan het eind een lijst met de flessen op volgorde van hoeveel er over
gepraat is, niet van hoe positief het was.Die laatste regel is de nuttigste van het stel. Waar het langst over gepraat wordt, is niet de lekkerste wijn maar de interessantste.
Ontleed
Markeer met je stem, niet achteraf. Hardop “fles vier” zeggen is een halve seconde werk en het scheelt een half uur zoeken in een transcript. Elke opname wordt hierdoor doorzoekbaar zonder dat je iets hoeft te knippen.
Verbied het middelen. Als vier mensen iets vinden en twee het tegenovergestelde, is het gemiddelde nietszeggend. De onenigheid is de informatie, want daar zit het verschil tussen wat de wijn doet en wat mensen ervan verwachten.
Letters in plaats van namen. Meteen anonimiseren is makkelijker dan achteraf schrappen, en het maakt het document deelbaar zonder gedoe.
Waar het misgaat
Drie dingen zijn te verwachten zodra er meer dan drie mensen aan tafel zitten.
Door elkaar praten. Transcriptie splitst sprekers redelijk zolang ze om de beurt praten. Aan een proeftafel gebeurt dat niet, en juist bij de fles waar iedereen tegelijk iets van vindt, wordt het transcript één brij. Dat is meestal de interessantste fles.
De markering die verdrinkt. “Fles vier” hardop zeggen werkt alleen als je even wacht tot het stil is. Zeg je het terwijl er nog gepraat wordt, dan komt het niet als markering terug en schuift het hele verslag een fles op.
Woorden die van niemand zijn. Zonder de regel dat er geen descriptoren bij mogen, vult het model korte reacties aan tot nette proefnotities. Ze klinken als iets wat iemand gezegd zou kunnen hebben, en dat is precies het probleem: je kunt achteraf niet meer nagaan wie wat vond.
Kanttekening
Bij dit onderwerp komt de kanttekening vóór de techniek.
Je neemt mensen op die op bezoek zijn. Dat vraagt om toestemming vooraf, hardop, aan tafel, voordat de eerste fles opengaat, en niet om een opmerking achteraf dat er “iets meeliep”. Iemand die nee zegt, betekent dat de opname niet doorgaat, niet dat je die persoon eruit knipt.
Zeg er ook bij wat er daarna mee gebeurt: waar het bestand staat, of het naar een dienst gaat voor het transcript, en wanneer je het weggooit. Een redelijke termijn is de dag na het verslag. Een opname van een avond met vrienden is precies zo’n bestand waarvan je over drie jaar niet meer weet dat het er is.
En op een proefavond wordt meer gezegd dan over wijn. Er komt gedoe op tafel, iemand vertelt iets over zijn werk, er wordt geroddeld. Het verslag moet daar niet over gaan en het transcript bevat het wel. Dat is de reden dat het bestand kort blijft leven en dat het verslag alleen over de flessen gaat.
Zelf doen
Dit is de opname van [bijeenkomst met genummerde onderdelen].
Verdeel het transcript per onderdeel. Ik noem elk onderdeel hardop met een
nummer, gebruik dat als markering.
Schrijf per onderdeel op wat er letterlijk gezegd is. Gebruik de woorden van
de sprekers, voeg niets toe, en noteer tegenstrijdige meningen als twee losse
regels in plaats van als gemiddelde.
Noem sprekers met een letter, geen namen.
Sluit af met een volgorde op hoeveelheid gesprek, niet op waardering.Kleine oefening voor de volgende keer dat je met meer dan drie mensen aan tafel zit: vraag hardop of je mag opnemen. Het antwoord is interessanter dan het verslag.